GIỚI THIỆU CHUNG XÃ QUANG TRUNG

Với vị trí địa lý:  Phía Đông giáp xã Nhã Nam; Phía Tây giáp xã Kha Sơn; Phía Nam giáp Ngọc Thiện; Phía Bắc giáp xã Tam Tiến; Với tổng  diện tích 31,37 km², dân số 30.398 người phân bổ ở 59 thôn. Đây không chỉ là xã có quy mô dân số và diện tích lớn, địa bàn mới còn mang vai trò đặc biệt quan trọng về vị trí địa lý, kinh tế và văn hóa – xã hội. Đây là khu vực trung tâm, kết nối trực tiếp với các trục giao thông huyết mạch và cửa ngõ phát triển kinh tế, giáp ranh với các khu công nghiệp trọng điểm. Đồng thời, vùng đất này còn là nơi giao thoa, lưu giữ nhiều giá trị văn hóa – lịch sử đặc sắc.

Việc sáp nhập các xã cũ về 01 đơn vị hành chính mới với bề dày truyền thống lịch sử, văn hóa, cách mạng và tiềm năng phát triển mạnh mẽ đã tạo nên một thực thể hành chính mới mang nhiều kỳ vọng, vừa kế thừa giá trị truyền thống, vừa mở ra không gian phát triển mới.

Trên dải đất giàu truyền thống văn hiến, xã Quang Trung hôm nay được kết tinh từ năm miền quê: Lam Cốt, Phúc Sơn, Đại Hóa, Quang Tiến, Lan Giới – năm cánh hoa của quá khứ và hiện tại, hòa quyện nên một vùng đất mới. 5 xã sáp nhập thành một mang trong mình sắc thái của ngũ hành tương sinh – Kim, Mộc, Thủy, Hỏa, Thổ– biểu tượng cho sự cân bằng, giao hòa và sức sống trường tồn.

1. XÃ PHÚC SƠN- vùng đất cổ có truyền thống lịch sử văn hóa

Phúc Sơn có diện tích tự nhiên là 5,76 Km² có toạ độ địa lý là 21⁰25’ đến 21⁰27’ vĩ độ Bắc và 106⁰03’- 106⁰04’ kinh độ Đông, cách thị trấn Nhã Nam 7 km, cách trung tâm huyện khoảng 15 km. Phía Bắc và Tây Bắc giáp xã Tân Đức và xã Dương Thành (huyện Phú Bình, tỉnh Thái Nguyên); phía Đông giáp xã Đại Hoá, phía Nam và Đông Nam giáp xã Lam Cốt, huyện Tân Yên. Năm 2023 xã Phúc Sơn có 1.589 hộ với 6.256 nhân khẩu ở 11 thôn ;

Phúc Sơn là đất tụ cư. Do những biến động lịch sử, nhiều dòng di dân từ  khắp các tỉnh vùng đồng bằng trung du Bắc Bộ và một phần ở các tỉnh Đông Bắc về đây khai khẩn đất đai hoặc cầy thuê cuốc mướn cho địa chủ rồi định cư từ giữa thế kỷ 19 đến đầu thế kỷ 20. Trong số đó phần đông là người từ các tỉnh Bắc Ninh, Hải Dương, Hưng Yên, Nam Định, Hà Nam... dân số Phúc Sơn chủ yếu là người Kinh, một tỷ lệ nhỏ là dân tộc Tày, Nùng, Dao, mường và các dân tộc khác trở thành người Phúc Sơn do vấn đề lịch sử và hôn nhân;

Là vùng đất cổ, có truyền thống lịch sử và văn hóa lâu đời. Một số sự kiện lịch sử tiêu biểu là: Những năm đầu công nguyên vùng này đã có nữ tướng họ Dương tham gia cuộc khởi nghĩa do Hai Bà Trưng lãnh đạo chống giặc nhà Hán. Dân trong vùng đã tôn thờ và phong Bà là “Nữ Giã Đại Thần”. Thời Lê-Mạc nhiều người đã tham gia các cuộc vùng lên chống các thế lực áp bức, góp phần làm nên truyền thống “Trai Cầu Vồng Yên Thế”. Trong cuộc khởi nghĩa nông dân Yên Thế cuối thế kỷ 19 đầu thế kỷ 20 do Đề Nắm và Đề Thám lãnh đạo khu vực Núi Đót đã diễn ra nhiều trận chiến ác liệt giữa nghĩa quân và thực dân Pháp. Nhiều người dân trong vùng đã hưởng ứng và đầu quân khởi nghĩa tiêu biểu như Đề Ngôn, Đề Trần ở làng Lý Cốt (nay thuộc phần đất làng Luông). Thời kỳ cách mạng do Đảng Cộng sản Đông Dương lãnh đạo Phúc Sơn là cơ sở gây dựng phong trào, nơi nhóm ngọn lựa cách mạng tiến tới thành lập chi bộ Công sản đầu tiên, tiền thân của Đảng bộ Yên Thế xưa và Tân Yên ngày nay;

Phúc Sơn có hệ thống đường giao thông khá thuận lợi để kết nối với các xã, các huyện trong và ngoài tỉnh. Đó là trục tỉnh lộ 294 Phúc Sơn đi thị trấn Nhã Nam, Phúc Sơn đi Cầu Ka; tỉnh lộ 297 Lữ Vân đi Việt Ngọc nối với đường tỉnh lộ 295; trục đường bờ phải dọc kênh chính đi huyện lỵ Phú Bình và đi Điếm Tổng nối với quốc lộ 17 đi Thành phố Bắc Giang.

2. XÃ LAM CỐT – “anh hùng lực lượng vũ trang”

Lam Cốt được thành lập từ năm 1953, nằm ở phía Tây của huyện Tân Yên tỉnh Bắc Giang, cách trung tâm huyện khoảng 10 km theo tỉnh lộ 295. Địa giới hành chính xã được xác định: Phía Đông giáp xã An Dương; phía Nam giáp xã Song Vân, Ngọc Châu; phía Tây giáp xã Việt Ngọc và xã Dương Thành (tỉnh Thái Nguyên); phía Bắc giáp xã Quang Tiến, Đại Hóa và Phúc Sơn. Tổng diện tích tự nhiên là 914,6 ha, trong đó diện tích đất nông nghiệp là 694,69 ha chiếm 75,95%, diện tích đất phi nông nghiệp là 219,44 ha; đất chưa sử dụng 0,47 ha. Xã có 19 thôn, với 2.055 hộ. Xã có diện tích nằm dọc theo tuyến kênh đào với chiều dài là 3km, từ điều kiện địa lý trên đã có nhiều thuận lợi cho việc sản xuất nông nghiệp. Phía Đông xã có con ngòi chảy từ huyện Phú Bình xuống làm ranh giới giữa hai xã Lam Cốt và An Dương. Phía Tây xã có con ngòi cũng chảy từ huyện Phú Bình về. Giữa xã có con sông Đào bắt nguồn từ sông Cầu, chảy dọc qua xã xuống tận sông Thương. Đây là những nguồn nước chính, góp phần vào việc tưới tiêu có hiệu quả cho đồng đất quê nhà. Là điều kiện tự nhiên thuận lợi cho việc phát triển kinh tế, văn hóa, xã hội của địa phương.

Xã có đường tỉnh lộ 297 chạy qua và trục đường liên xã chạy từ xã Cao Xá - Lam Cốt 9km. Tổng diện tích tự nhiên là 914,6 ha, trong đó diện tích đất nông nghiệp là 694,69 ha chiếm 75,95%, diện tích đất phi nông nghiệp là 219,44 ha; đất chưa sử dụng 0,47 ha. Xã có 19 thôn, với 2.055 hộ. 

Là một xã Anh hùng lực lượng vũ trang nhân dân, nổi tiếng với truyền thống cách mạng và những đóng góp to lớn trong các cuộc kháng chiến. Nơi thành lập Đại đội địa phương quân đầu tiên của huyện Yên Thế: Tháng 9 năm 1949, tại đình Tế (xã Lam Cốt), Đại đội địa phương quân mang phiên hiệu C533, đơn vị chủ lực đầu tiên của huyện Yên Thế, đã được thành lập.

Là trung tâm kháng chiến: Đình Tế còn là trụ sở của Ủy ban hành chính kháng chiến hai xã Phúc Sơn và Lam Cốt trong thời kỳ kháng chiến chống Pháp, đồng thời là nơi hội họp của dân quân, du kích.

Là nơi đào tạo cán bộ: Trong thời kỳ kháng chiến chống Mỹ, đình Tế được sử dụng làm trường học để dạy văn hóa cho cán bộ và nhân dân.

Là nơi ra đời các hợp tác xã:  Sau kháng chiến, đình Tế tiếp tục là nơi thành lập Hợp tác xã Tân Tiến, đánh dấu bước phát triển mới của xã Lam Cốt. 

3. XÃ ĐẠI HÓA

Đại Hóa là địa phương có truyền thống văn hoá lâu đời,  với diện tích tự nhiên của là 459ha, có 15 thôn làng, Đại Hóa có trục tỉnh lộ 287 (này là 294) chạy qua chừng 2 km, từ Quang Lâm đến Cầu Sắm. Ngoài ra Đại Hóa còn có hai đường liên xã đi Tân Đức và Lam Cốt; Phía đông giáp xã Quang Tiến; Phía nam giáp xã Lam Cốt; Phía tây giáp xã Phúc Sơn; Phía bắc giáp xã Lan Giới và xã Tân Đức (xã Tân Đức thuộc huyện Phú Bình, tỉnh Thái Nguyên).

4. XÃ LAN GIỚI

Xã Lan Giới có diện tích tự nhiên là 652,83 ha, trong đó có 359,71 ha đất nông nghiệp, 40,37 ha đất lâm nghiệp, ngoài ra các loại đất khác. Lan Giới có 8 thôn và 1.089 hộ, có 4.141 nhân khẩu có 10 dân tộc thiểu số cùng sinh sống gồm: Kinh, Tày, Nùng, Dao, Cao Lan, Hoa, Mường, Sán Chí, Thái, Phàn Sình.

Là xã có hình dạng giống như quả núi, nằm ở phía tây Bắc huyện, sườn trái nghiêng về huyện Phú Bình, sườn phải nghiêng về Yên Thế. Đây là vùng đất hiếu học và giàu truyền thống cách mạng. Trải qua bao biến cố thăng trầm lịch sử, vượt qua bao gian khó, những con người nơi đây đã đổ biết bao mồ hôi, xương máu để dựng xây và gìn giữ cho quê hương Lan Giới có một bộ mặt đổi thay hôm nay. Người dân Lan Giới luôn cần cù, sáng tạo trong lao động sản xuất, dũng cảm kiên cường đấu tranh chống các thế lực áp bức, ngoại xâm, thắm đượm tình nghĩa thủy chung với mảnh đất quê hương.

5. XÃ QUANG TIẾN

Xã Quang Tiến có lịch sử hình thành lâu đời, được thành lập từ thời Pháp thuộc nơi đây gắn liền với quá trình phát triển của Huyện Tân Yên. Là một trong những địa phương có vị trí chiến lược về kinh tế và giao thông, xã Quang Tiến kết nối thuận lợi với các khu vực lân cận như Thành phố Bắc Giang, Huyện Việt Yên và các tỉnh lân cận như Bắc Ninh, Hà Nội.

Dân số: Khoảng 8.000–10.000 người, phân bố đều trên các thôn, xóm.

Trải qua nhiều giai đoạn, địa phương này đã chuyển mình từ một vùng nông thôn thuần nông sang hướng phát triển đa ngành..

QUANG TRUNG – KHÁT VỌNG TẦM CAO MỚI

Sự thành lập xã Quang Trung mới đánh dấu bước chuyển mình quan trọng, không chỉ là sự sắp xếp lại đơn vị hành chính, đây còn là sự kết tinh giữa truyền thống và khát vọng hiện đại hôm nay.

Với vị trí chiến lược, tiềm năng phong phú và bề dày văn hóa – lịch sử, Quang Trung hôm nay sẽ được kỳ vọng và trở thành hạt nhân phát triển năng động, kiểu mẫu về đô thị văn minh, hiện đại và đáng sống.

Hành trình phía trước còn nhiều thử thách, nhưng với tinh thần đoàn kết, đổi mới, sáng tạo của Đảng bộ, chính quyền và các tầng lớp nhân dân, xã Quang Trung chắc chắn sẽ vươn xa, xứng đáng là điểm sáng trong quá trình xây dựng tỉnh Bắc Ninh trở thành thành phố trực thuộc Trung ương – văn minh, giàu bản sắc, thịnh vượng và vươn mình phát triển./.